Odrębne gospodarstwo rolne (stanowiące odrębną własność poza majątkiem wspólnym) rozwiązuje wiele problemów z rejestracją współmałżonka jako czynnego podatnika VAT w zakresie działalności rolniczej.

Zasadą podstawową przy małżeństwach, które posiadają gospodarstwo rolne w ramach ustawowej wspólności majątkowej, jest rejestracja tylko jednego z małżonków dla potrzeb podatku od towarów i usług. Rejestracja taka obejmuje wówczas całą działalność rolniczą, jaką może prowadzić gospodarstwo rolne (czyli małżonkowie), czyli zarówno produkcję rolną i zwierzęcą jak i świadczenie usług rolniczych.

Pisaliśmy już parokrotnie, że w takiej sytuacji organy podatkowe odmawiają prawa do rejestracji jako czynnego podatnika VAT drugiemu ze współmałżonków (jeden jest już zarejestrowany jako reprezentant całego gospodarstwa rolnego) na przykład w zakresie świadczenia usług rolniczych, ponieważ usługi rolnicze mieszczą się w ramach działalności rolniczej, prowadzonej przez gospodarstwo rolne, z którego jako reprezentant zgłoszenia dokonał już pierwszy współmałżonek.

Rozwiązaniem sytuacji jest ustanowienie rozdzielności majątkowej i zakup odrębnego gospodarstwa rolnego przez drugiego ze współmałżonków. Wtedy każdy z małżonków posiada odrębne gospodarstwo rolne i każdy z nich ma prawo do rejestracji jako czynny podatnik VAT ze swojego gospodarstwa rolnego. Innym akceptowalnym rozwiązaniem jest zakup gospodarstwa rolnego do odrębnego majątku małżonka, który chce zarejestrować się jako czynny podatnik VAT prowadząc działalność rolniczą (np. w postaci świadczenia usług rolniczych).

Stan faktyczny: Zawarłam z mężem umowę rozdzielności majątkowej trzy miesiące po ślubie. Nie posiadam z mężem wspólnego gospodarstwa rolnego. Prowadzimy odrębne gospodarstwa rolne, które otrzymaliśmy od rodziców. Mąż prowadzi swoje gospodarstwo rolne od dnia 29 listopada 2001 r., natomiast ja otrzymałam swoje gospodarstwo rolne od rodziców 2 sierpnia 2005 r. Mąż prowadząc własne gospodarstwo rolne jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku VAT od dnia 24 listopada 2006 r.W chwili obecnej również zamierzam dokonać rejestracji jako podatnik VAT.

W najbliższej przyszłości zamierzam skorzystać z dotacji funduszy unijnych na modernizacje gospodarstwa rolnego oraz na dodatkowe źródło dochodu gospodarstwa rolnego poprzez zakup maszyn, celem świadczenia usług sklasyfikowanych według PKWiU 01.6. W związku z powyższym, zamierzam zarejestrować się jako podatnik VAT czynny.

Pytanie: Czy w przedstawionych powyżej okolicznościach Wnioskodawczyni może zarejestrować się jako podatnik VAT czynny?

Odpowiedź: Tak, może Pani zarejestrować się jako podatnik VAT czynny celem świadczenia usług sklasyfikowanych według PKWiU 01.6.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż przepisy prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług nie stoją na przeszkodzie rezygnacji ze zwolnienia rolnika ryczałtowego prowadzącego własne gospodarstwo rolne. Prowadzi Pani bowiem swoje gospodarstwo samodzielnie, posiada rozdzielność majątkową. Małżonek jest czynnym podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, jednak gospodarstwo to jest wyłącznie jego własnością.

Małżonek nie jest osobą współprowadzącą działalność rolniczą w rozumieniu przepisów ustawy, zatem z tego względu Panią należy traktować odrębnie jako rolnika ryczałtowego oraz podatnika podatku od towarów i usług, która samodzielnie prowadzi rolniczą działalność gospodarczą i samodzielnie może skorzystać ze zwolnienia od podatku bądź zrezygnować z tego zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o VAT, przy zachowaniu warunków przewidzianych przepisami ustawy o VAT.

Oznacza to zatem, że będzie mogła Pani samodzielnie zrezygnować ze zwolnienia od podatku od towarów i usług i dokonać rejestracji jako podatnik VAT czynny na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.